Technologie

Wymagania dla aparatury rozdzielczej i sterowniczej SN w zakresie danych technicznych, deklaracji i instrukcji

opublikowany przez redakcja 8 września 2017 0 komentarzy

Wstęp

Aparatura rozdzielcza i sterownicza sieci SN oraz napędy powinny być wyposażone w tabliczki znamionowe zawierające niezbędne informacje, takie jak nazwa lub znak firmowy producenta, rok produkcji, oznakowanie typu produktu, nr serii, dane techniczne znamionowe. Producenci urządzeń elektroenergetycznych zobowiązani są do wystawienia deklaracji zgodności z odpowiednimi normami, na dany wyrób lub grupę wyrobów. Innym dokumentem potwierdzającym deklarowane parametry techniczne urządzenia jest certyfikat zgodności wystawiany przez jednostkę certyfikującą wyroby, posiadającą akredytację PCA (Polskie Centrum Akredytacji), na grupę wyrobów opisanych kodem ICS. Zaleca się, aby producent dostarczył instrukcję transportowania, przechowywania, instalowania, działania i konserwacji aparatury rozdzielczej i sterowniczej.

W artykule przedstawiono wytyczne normowe dotyczące danych technicznych znamionowych, przedstawiono przykładową deklarację zgodności i certyfikat zgodności. W artykule opisano instrukcje zawierające opisy techniczne z wykazem elementów montażu urządzenia, zakres przeglądu i konserwacji aparatury, protokół odbioru stanowiska rozłącznikowego.

Wytyczne dotyczące danych technicznych

Wykazy danych technicznych znamionowych aparatury rozdzielczej i sterowniczej sieci SN zawarte są w normach PN-EN 60694:2004, PN-EN 62271-1:2009 oraz normach szczegółowych dotyczących poszczególnych aparatów łączeniowych takich jak: odłączniki, rozłączniki czy wyłączniki. W tabelach 1,2,3 przedstawiono zestawienia danych znamionowych, dotyczące wyłączników i rozłączników prądu przemiennego.

Tabela 1. Informacje na tabliczce znamionowej wg PN-EN 60265-1:2001

Nazwa

(1)

Oznaczenie

(2)

Jednostka

(3)

Rozłącznik

(4)

Napęd

(5)

Warunek:

znakowanie jest

wymagane jeżeli:

(6)

Wytwórca     x x  
Oznaczenie typu i klasy     x x  
Numer fabryczny     (x) (x)  
Napięcie znamionowe Ur kV x    
Napięcie znamionowe wytrzymywane udarowe Uw kV x    
Częstotliwość znamionowa fr Hz x    
Prąd znamionowy ciągły Ir A x    
Prąd znamionowy krótkotrwały wytrzymywany Ik kA x    
Czas znamionowy trwania zwarcia tk s y   różny od 1 s
Prąd znamionowy załączeniowy zwarciowy Ima kA (x)    
Liczba cykli łączeniowych w obwodzie o małej

indukcyjności

n   y   różna od 10
Prąd znamionowy wyłączeniowy w obwodzie o małej

indukcyjności

I1 A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy w rozdzielczej sieci

pierścieniowej

I2a A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy w sieci

z transformatorami równoległymi

I2b A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy nieobciążonego

transformatora

I3 A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy ładowania kabli I4a A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy ładowania linii

napowietrznych

I4b A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy pojedynczej baterii

kondensatorów

I4c A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy wieloczłonowej baterii kondensatorów I4d A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy zwarcia doziemnego I6a A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy ładowania kabli i linii

napowietrznych w warunkach zwarcia doziemnego

I6b A (x)    
Prąd znamionowy wyłączeniowy silnika I7 A (x)    
Prąd znamionowy załączeniowy wieloczłonowej baterii kondensatorów Iin A (x)    
Ciśnienie znamionowe napędu Pop Pa   (x)  
Ciśnienie znamionowe rozłącznika Psw Pa (x)    
Napięcie znamionowe obwodów pomocniczych Ua V   x  
Klasa temperatury otoczenia TC   y y różna od: -5 oC
dla wnętrzowychlub -25 oC
dla napowietrznych
x– Podanie tych wartości jest obowiązkowe; puste miejsca oznaczają wartość zerową.

(x) – Podanie tych wartości jest opcjonalne.

y– Podanie tych wartości zależy od warunków w kolumnie (6)

UWAGA 1 – Mogą być stosowane oznaczenia podane w kolumnie (2) zamiast nazw podanych w kolumnie (1). Jeżeli stosowane są nazwy z kolumny (1) podawanie słowa „znamionowy” nie jest wymagane

UWAGA 2 – Dopuszcza się stosowanie oznaczeń kombinowanych w przypadku gdy wartości są identyczne np. Ir, I1, I2a = 400A.

UWAGA 3 – Można podawać różne wartości prądów znamionowych i prądów załączeniowych zwarciowych, w zależności od klasy rozłącznika.

 

Tabela 2. Dane na tabliczce znamionowej wg PN-EN 62271-100:2006

Nazwa

(1)

Oznaczenie

(2)

Jednostka

(3)

Wyłącznik

(4)

Napęd

(5)

Uwaga:

Oznakowanie

wymagane tylko

w przypadku, gdy

(6)

Producent     x x  
Oznaczenie typu i numer fabryczny     x x  
Napięcie znamionowe Ur kV x    
Napięcie znamionowe udarowe piorunowe

wytrzymywane

Up kV x    
Napięcie znamionowe udarowe łączeniowe

wytrzymywane

Us kV y   Napięcie znamionowe 300 kV i wyższe
Częstotliwość znamionowa fr Hz y   Dana znamionowa nie jest

wymagana przy 50 Hz i 60 Hz

Prąd znamionowy ciągły Ir A x    
Czas znamionowy trwania zwarcia t tk s y   Różny od 1s
Prąd znamionowy wyłączalny zwarciowy Isc kA x    
Składowa nieokresowa prądu znamionowego

wyłączalnego zwarciowego

  % y   Większa niż 20 %
Współczynnik pierwszego wyłączającego bieguna kpp   y   Różny od 1,3 przy napięciach znamionowych od 100 kV do 170 kV
Prąd znamionowy wyłączalny przy

niezgodności faz

Id kA (x)    
Prąd znamionowy wyłączalny linii

napowietrznej w stanie jałowym

Il A y   Napięcie znamionowe równe

72,5 kV lub wyższe

Prąd znamionowy wyłączalny linii kablowej w stanie jałowym Ic A y   Napięcie znamionowe równe

52 kV lub niższe

Prąd znamionowy wyłączalny baterii

kondensatorów pojedynczej

Isb A (x)    
Prąd znamionowy wyłączalny baterii

kondensatorów wieloczłonowej

Ibb A (x)    
Prąd znamionowy załączalny baterii

kondensatorów pojedynczej

Isi kA y   Prąd znamionowy załączalny baterii kondensatorów jest określony
Prąd znamionowy załączalny

wieloczłonowej baterii kondensatorów

Ibi kA (x)    
Ciśnienie znamionowe napełnienia gazu

zasilającego napędy

prm MPa   (x)  
Ciśnienie znamionowe napełnienia gasiwa pre MPa (x)    
Napięcie znamionowe zasilania napędów Uop V   (x)  
Częstotliwość znamionowa zasilania

napędów

  Hz   (x)  
Napięcie znamionowe zasilania obwodów

pomocniczych

Ua V   (x)  
Częstotliwość znamionowa zasilania

obwodów pomocniczych

  Hz   (x)  
Masa (łącznie z olejem w przypadku

wyłączników olejowych)

M kg y y Większa niż 300 kg
Masa medium gaszącego m kg y   W przypadku wyłączników

gazowych lub olejowych

Szereg znamionowy przestawieniowy     x    
Rok produkcji     x    
Klasa temperatury     y y Różna od:

– 5°C – warunki wnętrzowe

– 25°C – warunki napowietrzne

Klasyfikacja     y   Jeżeli różni się od E1, C1 i M1
Odpowiednia norma z datą wydania     x x  
x= oznakowanie tych wartości jest obowiązkowe; Ich brak oznacza wartość zero.

(x) = oznakowanie tych wartości jest opcjonalne.

y= oznakowanie tych wartości zależy od warunków podanych w kolumnie (6).

UWAGA Oznaczenia podane w kolumnie 2 mogą być użyte zamiast określeń w kolumnie 1. Jeżeli są użyte określenia w kolumnie 1, nie jest wymagane użycie słowa „znamionowy”.

 

Tabela 3. Informacje na tabliczce znamionowej wg PN-EN 62271-103:2011

(1) Abbreviation

(2)

Unit

(3)

Switch

(4)

Operating device

(5)

Condition: Marking

required only if (6)

Information to be put on the nameplate          
Manufacturer     X X  
Manufacturer’stypedesignation     X X  
Instructionbookreference     X    
Year of manufacture     X    
Reference of this standard     X    
Classes     X    
Serial numer     X    
Ratedvoltage Ur kV X    
Rated lightning impulse withstand voltage Up kV X    
Rated power-frequency withstand voltage Ud kV X    
Ratedfrequency Fr Hz X    
Ratednormalcurrent Ir A X    
Rated short-time withstand current Ik kA X    
Rated duration of short circuit Tk s Y   different from 1 s
Ratedpeakwithstandcurrent Ip kA X    
Rated short circuit making current Ima kA Y   different from peak
withstand current
Insulating fluid and mass chemical formula for gas or commercial name for liquid kg Y   contains fluid
Temperatureclass TC   Y Y Different from: -5 oC indoor or -10 oC outdoor
Information to be put on the nameplate or in the instruction          
Designation of the type of the switch

(general purpose, limited purpose or special purpose)

    X    
Rated mainly active load breaking current Iload A Y    
Rated distribution line closed-loop breaking current Iloop A Y    
Rated parallel power transformer breaking current Ipptr A Y    
Rated cable-charging breaking current Icc A Y    
Rated line-charging breaking current Ilc A Y    
Rated single capacitor bank breaking current Isb A Y    
Rated back-to-back capacitor bank breaking current Ibb A Y    
Rated earth-fault breaking current Ief1 A Y    
Rated cable- and line-charging breaking current under

earth-fault conditions

Ief2 A Y    
Rated motor breakingcurrent Imot A Y    
Rated back-to-back capacitor bank inrush making current Iin A Y    
Rated filling pressure for operating prm Pa   Y  
Minimum functional pressure for operation pmm kPa   Y  
Alarm pressure for operation pam kPa   Y  
Rated filling pressure for insulation pre kPa Y    
Minimum functional pressure for insulation pme kPa Y    
Alarm pressure for insulation pae kPa Y    
Minimum functional pressure for switching psw kPa Y    
Rated auxiliary and control voltages Ua V   Y  
X   The marking of these values is mandatory.

Y    The marking of these values is subject to the condition in column (6) or if applicable.

NOTE 1    Abbreviations in column (2) may be used instead of terms in column (1). When terms of column (1) are used, the word “rated” need not appear.

NOTE 2    It is permissible to combine abbreviations where values are identical, for example: Ir, Iload, Iloop = 400A.

NOTE 3    Different rated currents and short-circuit making currents related to different classes may be given.

 

Wytyczne dotyczące deklaracji i certyfikatu zgodności

Producenci urządzeń elektroenergetycznych zobowiązani są, zgodnie z ustawą o ocenie zgodności, do wystawienia deklaracji zgodności, na dany wyrób lub grupę wyrobów. Deklaracja zgodności, wg ustalonych wzorów, powinna być wystawiona na podstawie przeprowadzonych badań w akredytowanym laboratorium lub badań własnych, w przypadku braku odpowiedniego laboratorium lub braku odpowiednich norm. Podstawą do wystawienia takiego dokumentu, oprócz protokołów z badań, jest dokumentacja techniczna wyrobu i wdrożony system ISO. Na rys. 1 przedstawiono przykładową deklarację zgodności, na wyrób elektroenergetyczny, opracowaną i wystawioną przez
Instytut Energetyki- Zakład Doświadczalny w Białymstoku.

Rys. 1. Przykład deklaracji zgodności na rozłącznik SN wystawiany przez IE-ZD w Białymstoku

Wzór deklaracji zgodności na wyrób został opublikowany w normie PN-EN ISO/IEC 17050-1:2010. Na rys. 2 przedstawiono przykład formularza deklaracji zgodności.

Rys. 2. Przykła d formularza deklaracji zgodności

Drugim dokumentem stosowanym w ocenie zgodności jest certyfikat zgodności. Dokument ten może być wystawiony przez jednostkę certyfikującą wyroby, posiadającą akredytację PCA na grupę wyrobów opisanych kodem ICS. Tylko takie jednostki są uprawnione do wydawania certyfikacji zgodności.

W przypadku kiedy podmiot ubiegający się o certyfikat zgodności na wyrób, jest częścią organizacyjną jednostki uprawnionej do wystawienia certyfikatów zgodności, wtedy zobowiązany jest do uzyskania certyfikatu w jednostce niezależnej, tzw. trzeciej. Na rys. 3 przedstawiono przykładowy certyfikat zgodności wyrobów, wystawiony dla Instytutu Energetyki – Zakładu Doświadczalnego w Białymstoku, przez stronę trzecią tj. Instytut Technik Innowacyjnych EMAG w Katowicach.

Rys.3. Certyfikat zgodności – przykład

Dwa przedstawione dokumenty tj. deklaracja zgodności i certyfikat zgodności wyrobów są udostępnione zamawiającemu na jego żądanie. Oprócz wymienionych dokumentów, zamawiający może także zażądać protokołów z interesujących go prób i badań.

Wcześniej powszechnie stosowanym i uznawanym dokumentem potwierdzającym zgodność wyrobu, był tzw. atest na produkt, wystawiany przez uprawnioną jednostkę na podstawie przeprowadzonych prób i badań. W wielu miejscach dzisiaj można takie dokumenty znaleźć.

Wytyczne dotyczące instrukcji

Wytyczne i zalecenia dotyczące zasad i warunków transportowania, przechowywania i instalowania zawarte są normach PN-EN 60694:2004 p. 10 i PN-EN 62271-1:2009 p. 10.

W instrukcjach dostarczonych przez producenta powinny być uwzględnione najważniejsze zagadnienia. Instrukcja dotycząca łączników i napędów powinna zawierać: opis ogólny urządzenia z podstawowymi danymi technicznymi, opis sposobu działania, rysunki i opis sposobu montażu i połączeń przewodów, schematy elektryczne, opis podłączeń urządzeń sterowniczych, wykaz czynności sprawdzających i regulacyjnych, opis sygnalizacji stanów łącznika i napędu. Na rys. 4 przedstawiono pierwszą stronę dokumentacji techniczno-ruchowej rozłącznika SN zawierającej cały zestaw opisów technicznych i instrukcji.

Rys. 4. Dokumentacja techniczno-ruchowa rozłącznika SN – przykład pierwszej strony

Poprawność montażu łącznika powinna być potwierdzona na specjalnym protokole odbioru urządzeń, po sprawdzeniu prawidłowości działania i uruchomieniu. Na rys. 5 przedstawiono przykład protokołu odbioru stanowiska rozłącznikowego SN.

Rys.5. Protokół odbioru stanowiska rozłącznikowego SN – przykład

Zaleca się, aby producent opracował i wydał instrukcję przeglądów i konserwacji aparatury. Instrukcja powinna zawierać następujące informacje: zakres i częstotliwość konserwacji, szczegółowy opis prac konserwatorskich i sprawdzeń, wykaz materiałów i narzędzi konserwacyjnych, opis prób po wykonaniu prac konserwacyjnych, wykaz zalecanych części zapasowych, opis sposobu postępowania z urządzeniem na koniec jego eksploatacji z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska.

Zaleca się, aby użytkownik wykonywał przeglądy i konserwacje aparatury z pomocą wykwalifikowanego, przeszkolonego personelu. Użytkownik urządzeń powinien dokonywać rejestracji instalowanych aparatów. Dokumenty takie powinny zawierać następujące informacje: numer seryjny i typ aparatury, datę wprowadzenia do eksploatacji, daty i zakresy wykonanych prac konserwacyjnych, wyniki pomiarów i prób, historię działania, rejestrację przestawień (cykli C-O). Zaleca się, aby w przypadku uszkodzenia i defektów, użytkownik wykonał raport o uszkodzeniu ze szczegółowym opisem. Zależnie od rodzaju uszkodzenia, użytkownik powinien poinformować producenta i przeprowadzić analizę uszkodzenia ze współpracy z producentem.

Autorzy:

dr inż. Stanisław Kiszło

mgr inż. Andrzej Frącek

mgr inż. Michał Szymański

inż. Krzysztof Kobyliński

Instytut Energetyki – Instytut Badawczy Warszawa

Zakład Doświadczalny w Białymstoku

Warto zobaczyć

Zostaw komentarz