Konferencja - Systemy informatyczne w energetyce SIWE'18
Technologie

Przesuwniki fazowe – wybór rozwiązania konstrukcyjnego na podstawie potrzeb systemu energetycznego

Streszczenie

Dzisiejszy model rynku energii determinuje połączenie krajowych systemów elektroenergetycznych, gwarantując niezawodność ich działania oraz umożliwiając przesył na duże odległości. Zawierane umowy międzypaństwowe na zakup – sprzedaż energii, wywołują potrzebę wyznaczenia optymalnej ścieżki przesyłowej. Komplikacje spowodowane różnicą wielkości wytwarzanej energii przy zmiennym zapotrzebowaniu i niekontrolowanych przepływach, stanowią problem kontroli rozpływu mocy w systemach elektroenergetycznych. Środkiem, który umożliwia kontrolę rozpływu mocy czynnej jest przesuwnik fazowy. Poprzez odpowiednie połączenia uzwojeń z różnych faz, możliwym jest wymuszenie przesunięcia kąta fazowego napięcia, pomiędzy zaciskami wejściowymi a wyjściowymi, co pozwala na kontrolę rozpływu mocy czynnej w systemie elektroenergetycznym. Zjawiska elektromagnetyczne zachodzące w trakcie eksploatacji urządzeń, wymagają od konstruktora odpowiedniego warsztatu wiedzy oraz konieczności przeprowadzenia złożonych obliczeń czy symulacji. Projektowanie przesuwnika fazowego, jako wyspecjalizowanego urządzenia systemowego, wymaga również szczegółowych ustaleń z operatorem sieci. Ograniczenia gabarytowe często przekładają się na sugerowany typ rozwiązania przesuwnika – jedno lub dwurdzeniowego. Uzgodnienia prowadzone między stronami kontraktu winny zwrócić szczególną uwagę na zagadnienia techniczne takie jak: rodzaj zastosowanej regulacji (symetryczna lub asymetryczna), zakres bezobciążeniowego i obciążeniowego kąta regulacji przesunięcia fazowego napięć –  α, czy finalnie zmienność impedancji zwarcia przesuwnika, pracującego pod obciążeniem w funkcji kąta α.  Uzgodnienia tych parametrów są niezbędne do wyboru optymalnego rozwiązania przesuwnika oraz spełnienia wymagań systemowych. W  artykule przedstawiono przegląd możliwych rozwiązań konstrukcyjnych przesuwników i omówiono właściwości każdego z tych rozwiązań. Ukazano zależność wymaganych parametrów na wybór optymalnej konstrukcji urządzenia.

Wstęp

W dzisiejszych czasach systemy elektroenergetyczne wielu krajów są ze sobą połączone w celu zagwarantowania niezawodności działania czy umożliwienia przesyłu energii na duże odległości. Otwarty rynek prowadzi do zawierania umów między państwami na zakup bądź sprzedaż energii, a drogi przesyłu często przebiegają przez systemy elektroenergetyczne państw, które nie są stroną kontraktu [4]. Komplikacje w postaci zmian generacji energii, zróżnicowanego zapotrzebowania czy niekontrolowanych przepływów do innych sieci  stanowią problem gospodarki kontroli rozpływu mocy w systemach elektroenergetycznych, które często mają miejsce na połączeniach międzynarodowych. Środkiem zaradczym, który umożliwia kontrolę przepływu mocy czynnej jest specjalne rozwiązanie transformatora mocy zwanego przesuwnikiem fazowym. Kontrola przesyłu mocy pozornej między dwoma punktami sieci wymaga wymuszenia różnicy przesunięcia fazowego pomiędzy napięciem źródłowym VS, a napięciem zacisku obciążenia VL  oraz różnicy wartości tych napięć.  Rozpatrując rozpływ mocy w sieci na jej składnik czynny i pozorny można stwierdzić, że najłatwiejszym sposobem kontroli mocy czynnej jest regulacja przesunięcia fazowego napięć na końcach linii, a mocy biernej – regulując różnicę wartości tych napięć [6]. Wprowadzenie przesunięcia fazowego napięć, a więc kontrola rozpływu mocy czynnej w sieci może być zrealizowana poprzez aplikację przesuwnika fazowego w linii elektroenergetycznej. Zjawisko przesunięcia fazowego i zasada działania przesuwników jest znana i stosowana w elektrotechnice od ponad 50 lat, natomiast zastosowanie dużych PF mocy w sieciach elektroenergetycznych jest zjawiskiem stosunkowo nowym i wciąż rozwijającym się [4]. Przesuwnik fazowy zgodnie z normą IEC 62032, będącą „Przewodnikiem zastosowania, specyfikacji i badania przesuwników fazowych”, definiowany jest jako „transformator, który wyprzedza lub opóźnia napięciową zależność kątową jednego obwodu względem drugiego”[4].  Wspomniana wyżej zależność kątowa wyrażana jest w stopniach kątowych. Wyprzedzający kąt regulacji fazowej występuje gdy napięcie zacisku obciążenia VL wyprzedza napięcie zacisku źródłowego VS. Opóźniający kąt regulacji fazowej występuje w przypadku opóźnienia napięcia zacisku obciążenia VL względem napięcia zacisku źródłowego VS. Zasadę tę ukazano na rys. 1.

Rys. 1. Napięcie dodawcze ΔV występujące między zaciskiem S i L dla dwóch trybów pracy przesuwnika fazowego.

Przykładowa aplikacja przesuwnika fazowego została przedstawiona na rys.2. Schemat uproszony przedstawia dwie długie linie połączone równolegle. W linii pierwszej zainstalowano przesuwnik fazowy. Przypadek A charakteryzuje stan pracy przesuwnika, który nie wprowadza przesunięcia fazowego α skutkiem czego rozpływ mocy czynnej w obydwu liniach jest równomierny.

Rys. 2. Kontrola przepływu mocy czynnej w liniach połączonych równolegle za pomocą przesuwnika fazowego [2].

Generowana przez przesuwnik siła elektromotoryczna ΔV wymusza przesunięcie fazowe α między napięciem fazowym zacisku źródłowego S, a napięciem zacisku obciążenia L. Dla uproszczenia zamodelowana SEM posiada kierunek zgodny ze spadkiem napięcia na reaktancji linii długiej. Zwrot SEM generowanej przez PF może wystąpić jako zgodny ze spadkiem napięcia na linii, otrzymując efekt redukowania przesyłu mocy czynnej – praca opóźniająca (rys. 2, przyp. B) lub przeciwnym, powodując efekt wzmocnienia przesyłu – praca przyspieszająca (rys. 2, przyp. C).

Przesuwniki fazowe konstrukcji jednordzeniowej.

Przesuwniki fazowe składające się z jednej części aktywnej są rozwiązaniem uzasadnionym ekonomicznie. Jeden rdzeń konstrukcji asymetrycznej z nawiniętymi cylindrycznie uzwojeniami przynosi oszczędności użytych materiałów i czasów montażowych na etapie produkcji. Przesuwniki jednordzeniowe nie są jednak pozbawione wad. Cechą charakterystyczną tego rozwiązania jest szeregowe podłączenie uzwojenia regulacyjnego z podobciążeniowymi przełącznikami mocy do zacisków linii wysokiego napięcia. Pracujące w takiej konfiguracji PPZ są więc bezpośrednio narażone na skutki występujących prądów zwarciowych oraz przepięć łączeniowych i piorunowych. Przełączniki te powinny cechować się wysokim poziomem izolacji oraz wysoką zdolnością łączeniową. Istotną właściwością tego rozwiązania jest niska impedancja zwarciowa przesuwnika zmieniająca się w przedziale od zera do określonego konstrukcyjnie maksimum.

Rys. 3. Zmiana impedancji zwarciowej w funkcji kąta α dla PF o konstrukcji jednordzeniowej (krzywa żółta) i dwurdzeniowej (krzywa niebieska) [2].

Stosunek wartości prądów zwarciowych przepływających przez uzwojenia przesuwnika do jego prądów znamionowych może być znaczący, zwłaszcza w systemach charakteryzujących się niską impedancją zwarciową. Czynniki te muszą zostać rozpatrzone na etapie doboru PPZ oraz przy obliczeniach występujących sił zwarciowych w uzwojeniach [1]. Cecha ta uniemożliwia rozpatrywanie PF o konstrukcji jednordzeniowej jako czynnika limitującego wartości prądów zakłóceniowych występujących w sieci. Stosowanie tego typu przesuwników jest więc uzasadnione w systemach o dużych impedancjach, lub w bliskiej odległości do transformatora lub autotransformatora.

Aby uzyskać przesunięcie fazowe między zaciskiem źródłowym i obciążenia należy połączyć wydzieloną część uzwojenia jednej fazy z uzwojeniem fazy drugiej.  Poniżej przedstawiono dwie charakterystyczne konfiguracje przesuwników fazowych konstrukcji jednordzeniowej, przesuwnik fazowy symetryczny i asymetryczny. 

Rys. 4. Przesuwnik fazowy w konfiguracji symetrycznej i asymetrycznej [1].

W PF symetrycznym uzwojenie regulacyjne połączone z fazą V2 – V3  zostało rozdzielone na dwie części i podłączone szeregowo między zaciski S – L fazy V1.
W konstrukcji asymetrycznej pracuje jedno uzwojenie regulacyjne, które nie zostało podzielone. Poprzez zastosowanie podobciążeniowych przełączników mocy pracujących w uzwojeniu regulacyjnym, kąt przesunięcia fazowego α oraz napięcie dodawcze ΔV mogą być kontrolowane w warunkach obciążenia. W przypadku przesuwników konstrukcji symetrycznej i asymetrycznej, zastosowano PPZ z odwracalnym wybierakiem zaczepów (przeznaczonym do pracy w regulacji odwracalnej), dzięki czemu możliwe jest uzyskanie dwóch charakterystycznych stanów pracy przesuwnika – pracy opóźniającej i wyprzedzającej.

Aby uzyskać przesunięcie fazowe α napięcia między zaciskiem źródłowym i obciążenia, konieczne jest wprowadzenie napięcia dodawczego ΔV, które pokazano dla stanu jałowego PF konstrukcji symetrycznej na rys.5. Uzwojenie regulacyjne z PPZ umożliwia podłączenie żądanej liczby zwojów, dzięki temu wartość składnika ΔV jest kontrolowana. Dzięki uzwojeniom głównym skojarzonym w trójkąt, napięcie dodawcze ΔV1 jest przesunięte o 90° względem napięcia doziemnego fazy VΔ – V10 wymuszając w ten sposób przesunięcie fazowe między zaciskiem S i L.
W rozwiązaniu symetrycznym jedynym czynnikiem wpływającym na kontrolę przepływu mocy czynnej jest wprowadzany kąt przesunięcia fazowego α. Takie rozwiązanie wymaga zastosowania dwóch PPZ jednofazowych, na każdą fazę przesuwnika.

Rys. 5. Wykres wskazowy przesunięcia napięć zacisku źródłowego i obciążenia w PF konstrukcji symetrycznej [1]

W rozwiązaniu asymetrycznym przesuwnika uzwojenie regulacyjne nie zostało podzielone, a więc porównując tę konstrukcję do przesuwnika symetrycznego z rys. 4 można przyjąć, że pracuje tylko jedna jego połowa. Rozwiązanie tego typu niesie za sobą korzyść redukcji ilości kolumn przełączników. Należy jednak zauważyć, że stosunek napięć źródłowego VS do obciążenia VL zmienia się wraz ze zmianą wprowadzanego kąta przesunięcia fazowego α (rys. 6). Przyjmuje się, że ta zmienność jest pomijalna dla zakresów regulacji kąta α w zakresie -10° ÷ +10° i dla takich wymogów można bez przeszkód konstrukcje niesymetryczne PF stosować.

Rys. 6. Wykres wskazowy przesunięcia napięć zacisku źródłowego i obciążenia w PF konstrukcji asymetrycznej.

Rozwiązania konstrukcyjne przesuwników fazowych konstrukcji jednordzeniowej nie odbiegają znacząco od transformatorów mocy. Często spotykanym rozwiązaniem układu uzwojeń  w PF jednordzeniowych jest umiejscowienie regulacji jako uzwojenia zewnętrznego, co pozwala na bezpośrednie i łatwe promieniowe wyprowadzenie połączeń do PPZ, rys. 7.

Rys. 7. Uzwojenie regulacyjne PF symetrycznego umieszczone jako zewnętrzne

Fizyka występujących zjawisk w układzie pokazanym na rys. 7 wymaga dodatkowych rozważań – prądy płynące w uzwojeniu regulacyjnym nie są ze sobą w fazie, co stanowi istotne zagadnienie. Konsekwencją tego zjawiska jest niestandardowy rozkład strumienia rozproszenia, który z jednej strony generuje znaczne straty dodatkowe w uzwojeniach, a z drugiej skutkuje znacznymi siłami zwarciowymi. Rozwiązaniem tego zagadnienia może być umiejscowienie jednej połowy uzwojenia regulacyjnego przy rdzeniu, a drugiej za uzwojeniem skojarzonym w trójkąt [3]. Układ ten obrazuje rys. 8.

Rys. 8. Uzwojenie regulacyjne PF symetrycznego z rozdzieleniem regulacji

Taki układ uzwojeń w porównaniu rozwiązania z regulacją umieszczoną na zewnętrz, wymaga bardziej skomplikowanych zabiegów konstrukcyjnych przy projektowaniu odpływów i połączeń z PPZ.

Przesuwniki fazowe o konstrukcji dwurdzeniowej.

Przesuwniki fazowe w rozwiązaniu z dwiema częściami aktywnymi są jednostkami dość złożonymi konstrukcyjnie. Znaczna ilość połączeń wewnętrznych oraz konieczność zachowania wymaganych odstępów izolacyjnych, wymaga od konstruktorów pracochłonnych analiz projektu, zarówno zjawisk elektromagnetycznych jak i naprężeń mechanicznych.

Przesuwniki fazowe konstrukcji dwurdzeniowej składają się z dwóch części aktywnych. Jednostka podłączona szeregowo do linii elektroenergetycznej nosi nazwę transformatora szeregowego lub dodawczego, natomiast druga jednostka nazywana jest transformatorem wzbudzającym. Rozwiązania charakteryzujące się niewielkimi napięciami znamionowymi (≤ 230 kV) oraz niskimi mocami własnymi umieszcza się najczęściej w jednej kadzi, wspólnej dla obu części aktywnych.

Konstrukcje dwurdzeniowe, przeznaczone dla wyższych napięć i mocy, ze względu na ograniczenia transportowe, wykonuje się raczej jako dwie oddzielne jednostki umieszczone w osobnych kadziach. Ilość wymaganych materiałów, złożony projekt elektryczny i mechaniczny powoduje, że jednostka dwurdzeniowa w tej konfiguracji bywa rozwiązaniem znacznie bardziej kosztownym, w porównaniu do konstrukcji jednordzeniowej. 

PF z dwiema częściami aktywnymi poza wysokim stopniem skomplikowania i dużą masą, posiada szereg zalet. Impedancja zwarciowa takiego przesuwnika jest sumą impedancji jednostki dodawczej i wzbudzającej, która zawsze jest większa od zera, gdyż impedancja jednostki dodawczej jest stała i niezmienna w funkcji kąta przesunięcia fazowego. Jak wcześniej wspomniano, PF z jedną częścią aktywną charakteryzują się pomijalną impedancją własną przy zerowym kącie przesunięcia fazowego α. W przesuwniku dwurdzeniowym dla dowolnego położenia PPZ, jego impedancja własna jest większa od zera. Stanowi to pewne zabezpieczenie przed skutkami prądów zwarciowych pojawiającymi się w sieci.

Przewidując połączenie transformatora szeregowego ze wzbudzającym, umieszczonych w oddzielnych kadziach, z reguły wyklucza się ich wykonanie napowietrzne, gdyż zwarcie występujące na drodze TR szeregowy – TR dodawczy skutkowałoby wystąpieniem znacznych sił zwarciowych. Dlatego połączenia te wykonuje się jako hermetyczne, bezpośrednio łączące dwie jednostki ze sobą. Zastosowanie tego rodzaju połączenia, często zawierającego szczelne kołnierze separujące olej dwóch jednostek, wymaga wysokiej precyzji mechanicznej.

Podobciążeniowe przełączniki zaczepów pracujące w uzwojeniach regulacyjnych jednostek wzbudzających PF konstrukcji dwurdzeniowej nie znajdują się na wysokim potencjale sieci przesyłowej, jak to ma miejsce w przypadku konstrukcji jednordzeniowej. Przełączniki są więc w mniejszym stopniu narażone na pojawiające się w linii przepięcia piorunowe, łączeniowe czy prądy zwarciowe. Dlatego dużą zaletą rozwiązania PF w konfiguracji dwurdzeniowej jest możliwość zastosowania jednego PPZ o niskim poziomie izolacyjnym (niezależnym już od napięcia sieci przesyłowej).

Transformator dodawczy zawiera uzwojenia podłączone szeregowo do zacisków S i L oraz uzwojenie dodawcze połączone z uzwojeniem regulacyjnym jednostki wzbudzającej. Transformator wzbudzający składa się z uzwojenia wzbudzającego zasilanego napięciem doziemnym systemu trójfazowego oraz uzwojenia regulacyjnego z podłączonym PPZ. Schemat połączeń przedstawiono na rys. 9.

Rys. 9. Przesuwnik fazowy w konfiguracji dwurdzeniowej. [1]

W połowach uzwojeniach szeregowych, pomiędzy zaciskami S i L zostały wyprowadzone odczepy, które są połączone z uzwojeniem wzbudzającym transformatora wzbudzającego. Taki układ połączeń jest charakterystyczny dla rozwiązania symetrycznego, które nie wprowadza różnicy między amplitudami napięć VS  i VL.  Uzwojenie dodawcze danej fazy zasilane jest napięciem międzyfazowym dwóch pozostałych faz uzwojenia regulacyjnego jednostki wzbudzającej, zgodnie z rys. 10.

Rys. 10. Przesuwnik dwufazowy w konfiguracji dwurdzeniowej. [2]

Idea wymuszenia przesunięcia fazowego α napięcia między zaciskiem źródłowym S i obciążenia L została omówiona dla stanu jałowego PF konstrukcji dwurdzeniowej symetrycznej. Napięcie międzyfazowe B2 – B3 dwóch faz uzwojenia regulacyjnego zasila pojedyńcze uzwojenie dodawcze transformatora szeregowego. Napięcie odłożone na uzwojeniu szeregowym wprowadza składnik  dodawczy ΔV, (przesunięty o 90° względem napięcia fazowego uzwojenia wzbudzającego E1) między wektory napięć doziemnych Vs i VL  wymuszając ich przesunięcie fazowe α. Ideę obrazuje rys. 11. Uzyskane przesunięcie fazowe α jest ściśle zależne od wprowadzonego składnika napięcia dodawczego, regulowanego ilością zwojów pracujących w uzwojeniu regulacyjnym transformatora wzbudzającego.

Rys. 11. Wykres wskazowy przesunięcia napięć zacisku źródłowego i obciążenia w PF konstrukcji dwurdzeniowej, symetrycznej. [2]

Jedną z często spotykanych aranżacji uzwojeń PF o konstrukcji dwurdzeniowej jest ta przedstawiona na rys. 12. PF w tej konfiguracji zawiera dwa uzwojenia regulacji grubej oraz jedno regulacji drobnej z wyprowadzonymi zaczepami.


Rys. 12. Aranżacja uzwojeń PF dwurdzeniowego z regulacją grubą – drobną.

Uzwojenia regulacyjne pod postacią regulacji grubej – drobnej znalazło zastosowanie w aplikacji PF dwurdzeniowych w przypadku gdy wymagane są duże zakresy regulacji i konieczność redukcji wartości napięć na stopień przełącznika. Rozwiązanie to wymaga użycia specjalnego przełącznika (ARS – Advanced Retard Switch), umożliwiającego podobciążeniową rekonfigurację połączenia regulacji do pracy przyspieszającej lub opóźniającej PF [5].

Główne parametry przesuwników fazowych i ich wpływ na wybór konstrukcji jednostki.

Sposób wykonania przesuwników fazowych może być różny. Podstawowy podział konstrukcji to: dwurdzeniowe oraz jednordzeniowe, a każda z tych grup posiada wiele możliwych wersji wykonania: symetryczne, niesymetryczne, z różnymi aranżacjami uzwojeń i modyfikacjami ich połączeń.

Głównymi parametrami przesuwników fazowych są:

  • Znamionowe napięcie uzwojenia szeregowego UN.
  • Moc przechodnia SN – określana iloczynem napięcia i prądu znamionowego płynącego w uzwojeniu szeregowym podłączonym do linii elektroenergetycznej (pomiędzy zaciskami S i L, PF). Moc przechodnia  PF związana jest z maksymalnym, dopuszczalnym obciążeniem linii, w której zainstalowano PF.
  • Moc własna STD – określana iloczynem wytwarzanego napięcia dodawczego oraz prądu płynącego w uzwojeniach PF. Moc własna uzależniona jest od zmiennego zakresu kąta regulacji α.
  • Zakres regulacji kąta regulacji α, który może być definiowany dla stanu jałowego, lub obciążenia.
  • Rodzaj regulacji – symetryczna lub asymetryczna – należy zwrócić uwagę, że jest to inny parametr niż rodzaj przesuwnika („symetryczny” – „niesymetryczny”)
  • Znamionowa impedancja zwarcia określona dla różnych kątów α.

Pomiędzy mocą przechodnią, a własną przesuwnika fazowego zachodzi następująca zależność (zakładając konstrukcję symetryczną jednostki):

Przyjmowanie przez nabywcę niektórych parametrów PF z zapasem może prowadzić do nawet kilkukrotnego zwiększenia masy, a więc kosztów tych jednostek. Dlatego szczególnie istotna, w przypadku planowania zastosowania przesuwników fazowych w systemie energetycznym jest dyskusja z konstruktorem tych urządzeń, podczas której na bieżąco można dokonać analizy kosztów i zysków wszystkich możliwych wariantów projektu.

Prowadząc ustalenia powyższych parametrów z nabywcą końcowym należy ustalić zakres żądanego kąta regulacji przesunięcia fazowego α, który zdecydowanie wpływa na wartość mocy własnej (a więc determinuje gabaryty PF) oraz dostosować wartość mocy przechodniej do rzeczywistych warunków w systemie elektroenergetycznym.

Podsumowanie aplikacji PF w dzisiejszym systemie elektroenergetycznym

Zastosowanie przesuwników fazowych przynosi szereg korzyści operatorom sieci elektroenergetycznych. Odpowiednie umiejscowienie ich w sieci umożliwia kontrolę rozpływu mocy czynnej w systemie przesyłowym. Zmienny kąt α oraz właściwy tryb pracy PF, ogranicza  lokalne przeciążenia linii lub z drugiej strony umożliwia zwiększenie przesyłu mocy – w zależności od  zapotrzebowania.  Obserwując tendencję rynku energii elektrycznej, coraz większa liczba operatorów decyduje się na aplikację PF w systemie elektroenergetycznym, zwłaszcza na połączeniach transgranicznych [4].

Projekt przesuwnika fazowego, chodź pod względem rozwiązania konstrukcyjnego, zbliżony do konwencjonalnych transformatorów mocy, wymaga precyzyjnych ustaleń parametrów technicznych z nabywcą końcowym. Żądane parametry przesuwnika bardzo znacząco wpływają na jego gabaryty.  Dlatego niezmiernie istotne jest wspólne ustalenie wymagań pomiędzy zamawiającym a producentem, tak aby uniknąć niepotrzebnego przewymiarowania konstrukcji.

Legenda skrótów

PF – przesuwnik fazowy

SEM – siła elektromotoryczna

PPZ – podobciążeniowy przełącznik zaczepów

 

Marcel Ciesielski – ABB Sp. z o.o.
Piotr Dargiel – ABB Sp. z o.o.
Grzegorz Drygała – ABB Sp. z o.o.

 

Literatura

[1] International Standard IEEE Std C57.135 / IEC 62032, Edition 2.0 2012-06.

[2] Materiały wewnętrzne firmy ABB Sp. Z.O.O.

[3] “Electric Power Transformer Engineering”, Edited by James H. Harlow, CRC Press LLC, 2004

[4] „Wybrane zagadnienia doboru przesuwników fazowych”, Adam Klimpel i Wojciech Lubicki

[5] Special considerations on the Selection of On-load Tap-changers for Phase-shifting Transformers, A Kramer, D Dohnal, B.Herrmann, Maschinenfabrik Reinhausen BmbH, Germany. CIGRE A2-205, 2006, Zurich, Szwajcaria.

[6] „Nowoczesne urządzenia do kontroli rozpływu mocy w systemie elektroenergetycznym oparte na wielofazowym przekształtniku macierzowym – referat konferencyjny”, Jerzy Szczepaniak, Tomasz Seńko

[7] Dobór głównych parametrów przesuwników fazowych dla zachodnich połączeń transgranicznych KSE – Henryk Kocot, Roman Korab, Maksymilian Przygrodzki, Kurt Żmuda. Politechnika Śląska, Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów.

Click to comment

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

To Top